Kiến thức phiên dịch

Kinh nghiệm phiên dịch khi diễn giả nói quá nhanh

24/06/2020

Người viết: Khang Nguyễn

Làm phiên dịch viên đồng nghĩa với việc phải thường xuyên gặp phải nhiều tình huống “khó đỡ” (unexpected situations), do đó phiên dịch viên cần phải tự trang bị cho mình những chiêu thức (coping strategies) để ứng phó.

Nếu trong một bài phát biểu mà diễn giả nói quá nhanh, phiên dịch viên chỉ tập trung vào việc HIỂU bài nói (most of the interpreter’s processing capacity will be devoted to comprehension) thì sẽ không có cơ hội để trau chuốt những bài dịch. Kết quả là phiên dịch viên dịch những câu chưa mạch lạc hoặc khó hiểu (The resulting utterance would be either incoherent or misleading).

 

  1. Nên thỏa thuận trước với diễn giả về tốc độ nói. (The speaker is advised to slow down.) Theo tôi nhận xét thì diễn giả phần lớn là chưa nói chuyện theo kiểu có người phiên dịch cho mình (not in a mindset of speaking with an interpreter by their side), và do đó ít có kinh nghiệm là cần phải nói chậm và rõ để ý tưởng được thông suốt (at a reasonable pace). Các cuộc gặp mặt trước buổi làm việc là cơ hội để phiên dịch viên thảo luận với diễn giả về tốc độ nói, độ dài của câu…. Rất nhiều diễn giả sẵn sàng hợp tác (ready to cooperate)
  2. Tuy nhiên, đối với những diễn giả có thói quen trình bày nhanh (speakers who are set in their speaking habits) hoặc quá say sưa vào bài nói của mình (excited by their thoughts) thì đôi khi thỏa thuận trước cũng bằng không (reminders seldom work). Một diễn giả tôi gặp, người Scotland, bảo tôi là cứ ra hiệu bất cứ khi nào tôi cần ông nói chậm lại (request his interpreter to gesture when slowing down is needed) vì ông sẽ có khuynh hướng nói đúng tốc độ tự nhiên, tức là quá nhanh. Được cái là ông này rất hài hước, khi mở đầu bằng câu “Please bear with my Scottish accent!”
  3. Phiên dịch viên cần tăng tốc độ dịch (speed up). Nếu diễn giả lỡ nói như tên bắn (speaker fails to cooperate), chỉ còn cách là phiên dịch viên phải tăng tốc độ dịch lên.(you as the interpreter will have to gain some speed). Chắc chắn là phải tập luyện mới làm được nha các bạn. Chưa tập mà nói nhanh thì có khi không ai hiểu gì.
  4. Vẫn không theo kịp thì sao? Hãy tóm tắt ý. (Summaizing is the best approach to deal with redundant information.) Dịch tóm tắt lấy ý sẽ cô đọng hơn nhiều so với lời gốc của diễn giả (more succinct than the original). Tuy nhiên phải hạn chế tình huống này, đến khi không còn giải pháp do thiếu thời gian thì mới dùng đến. Thông thường, phiên dịch viên là người (nếu có tìm hiểu và đọc sâu) hiểu vấn đề và nắm bắt được tâm tư, nhu cầu của khán giả (familiar with the subject-matter and who understand the audience’s needs)  nên sẽ dễ dàng chọn lựa thông tin và cách thức truyền đạt phù hợp (capturing essential information and discarding the trivial).
Chuyên mục
Hỏi Đáp

Biên dịch là công việc chuyển ngữ từ ngôn ngữ nguồn sang ngôn ngữ đích (có thể là Anh - Việt, Việt - Anh hoặc các cặp ngôn ngữ khác) chủ yếu là làm việc với văn bản, tập trung vào hai kỹ năng viết và đọc - hiểu của người dịch.

Mời các bạn xem video “Những điều cần biết về nghề biên dịch” để hiểu thêm về công việc này: https://youtu.be/8XFYKkh61WU

Dịch cabin được coi là khó nhất trong các loại hình phiên dịch vì người dịch phải nói song song cùng lúc với diễn giả, hoặc chỉ chậm hơn diễn giả vài giây. Não luôn phải chia làm hai phần, một phần tiếng Anh một phần tiếng Việt, nghe ngôn ngữ này và nói ra ngôn ngữ kia. Khi phiên dịch song song, tất cả giác quan của người thông dịch phải ở trạng thái hoạt động cao nhất: nghe, nhìn, đọc, nói, sử dụng máy tính, trí nhớ, xem thái độ của người nói, điều chỉnh tốc độ và giọng nói cho phù hợp, vv…

Am hiểu về lĩnh vực mình dịch là rất quan trọng và tối cần thiết, yếu tố này gần như là bắt buộc nếu bạn muốn trở thành một phiên dịch xuất sắc. 

Bạn xem thêm “Phiên dịch cabin là gì?” tại link này nhé: https://youtu.be/yIk8kaGrwjI

 

Được. Công ty AKT là doanh nghiệp kinh doanh hợp pháp và có tư cách pháp nhân, bạn có thể yêu cầu lấy hóa đơn đỏ để thanh toán lại với doanh nghiệp/đơn vị tài trợ cho khóa học của bạn.

Giảng viên Khang Nguyễn ngoài vai trò phiên dịch viên thì còn là giám đốc công ty AKT, chuyên đào tạo và cung cấp dịch vụ biên dịch/phiên dịch. Ngoài những nhân viên chính thức (full-time) thì AKT còn có lượng cộng tác viên đông đảo (làm việc theo từng dự án). Một dự án có thể chỉ là một buổi làm việc, cũng có dự án nhiều ngày, hay nhiều tháng. Khi khách hàng muốn thuê phiên dịch của AKT, tùy theo yêu cầu công việc, AKT sẽ chọn người phù hợp nhất trong số nhân viên và cộng tác viên để giao việc.

Các bạn học viên đã học qua lớp phiên dịch tại AKT sẽ được đào tạo bày bản giống như chương trình đào tạo cho nhân viên của AKT, thầy Khang sẽ biết đặc điểm của bạn đó và lựa chọn để giao công việc nào phù hợp khi có khách hàng cần. Chọn học viên mà AKT đã biết để giao việc sẽ chính xác hơn là giao cho cộng tác viên tìm được qua đăng tuyển mà chỉ gặp 1 lần trong buổi phỏng vấn tuyển dụng.

Tuy nhiên, đây là quyền lợi bạn có thể nhận được chứ không phải một sự đảm bảo rằng bạn sẽ được giới thiệu việc làm, bởi vì, còn phải tùy vào việc bạn có thể làm gì, bạn có vượt trội hơn các học viên khác, và việc đó có phù hợp với yêu cầu của khách hàng hay không nữa

Với chương trình học lấy học viên làm trọng tâm, và tùy chỉnh theo sự tiếp thu của học viên, thì bạn nên tham gia học xuyên suốt từ đầu đến cuối mới đạt được hiệu quả. Khi bạn đã là một thành viên của lớp, thì chương trình học của giảng viên mới tùy chỉnh theo bạn. Còn khi bạn chỉ là một người ngoài vào lớp với tâm trạng học thử, thì có thể bạn sẽ thấy rằng lớp học không liên quan đến mình, dễ nảy sinh tâm lý không muốn học tiếp. Do đó, chúng tôi không có chương trình cho học thử.

Học phí của các lớp phiên dịch thật sự không cao so với các lớp tương tự trên thị trường, kèm theo quyền lợi được học lại khóa sau ở cùng cấp độ hoặc cấp độ thấp hơn miễn phí. Do đó, bạn cần đóng đủ học phí trọn khóa để được hưởng đầy đủ quyền lợi của mình.

Khi tham gia lớp phiên dịch của AKT, bạn phải thật sự có quyết tâm học, phải nỗ lực rèn luyện theo sự định hướng của giảng viên, và cần biết rằng mình đang đầu tư vào một ngành nghề xứng đáng để đầu tư.

Công ty AKT chuyên đào tạo và cung cấp phiên dịch cho thị trường dịch thuật. Tuy nhiên, chúng tôi không cam kết giới thiệu việc làm cho học viên, mà sẽ tùy thuộc vào khả năng của học viên có đáp ứng được yêu cầu công việc hay không. Nếu học viên phù hợp, thì có rất nhiều cơ hội làm việc.

Bên cạnh đó, chúng tôi luôn tìm kiếm những ứng viên phù hợp để cộng tác làm việc.

Học viên của lớp phiên dịch cabin (Simultaneous) chắc chắn sẽ có buổi đi thực tế xem giảng viên/phiên dịch viên chuyên nghiệp làm việc, đây là tiêu chuẩn bắt buộc, và là điểm khác biệt giữa AKT với các đơn vị đào tạo khác.

Học viên của lớp phiên dịch lần lượt (Consecutive) thì còn tùy vào sự kiện có được phép hay không, tùy sự tiến bộ của học viên mà sẽ có buổi đi thực tế hay không, buổi kiến tập này không bắt buộc có trong chương trình học.

Học viên được đi tham dự buổi làm việc thực tế sẽ được xem thầy Khang và cộng sự làm việc tại sự kiện của khách hàng của Công ty AKT.

Người thiết kế chương trình và phụ trách giảng dạy chính trong các khóa học phiên dịch là phiên dịch viên Khang Nguyễn, là phiên dịch viên chuyên nghiệp hàng đầu trong ngành dịch thuật hiện nay, đang tác nghiệp hàng ngày và có kinh nghiệm làm việc hơn 15 năm, giám đốc Công ty AKT chuyên đào tạo và cung cấp phiên dịch cho thị trường trong và ngoài nước.

Ngoài ra, học viên sẽ nhận được sự hướng dẫn từ các giảng viên/ phiên dịch viên chuyên nghiệp hàng đầu trong ngành dịch thuật hiện nay, đang tác nghiệp hàng ngày và có kinh nghiệm làm việc nhiều năm, là cộng sự của thầy Khang Nguyễn.

Tất cả giảng viên đều có phương pháp huấn luyện và kỹ năng sư phạm, là những người hiểu được quá trình tiếp thu của học viên để điều chỉnh cách dạy cho phù hợp.

Khóa học sẽ có 10 buổi bao gồm 10 chủ đề và những nhóm kỹ năng cần thiết cho nghề phiên dịch. Xen kẽ với lý thuyết là luyện tập thực hành về kỹ năng đó kết hợp với các đề tài thực tiễn.

Tài liệu học là là những đề tài về những buổi phiên dịch thực tế của các giảng viên, phiên dịch viên đang làm nghề của chúng tôi. Giáo trình học được tùy chỉnh theo sự tiếp thu và tiến bộ của học viên, do đó, ở lớp dạy phiên dịch của AKT sẽ không có giáo trình cố định, tuy nhiên bộ kỹ năng cần thiết cho phiên dịch sẽ bao gồm đầy đủ trong những tài liệu đó.

Chương trình học độc quyền này của phiendichvien.com đã chứng minh hiệu quả với rất nhiều học viên đang hành nghề phiên dịch tự do, cũng như phiên dịch tại các tổ chức, các doanh nghiệp quốc tế.