Tiếng Anh bóng đá- chung kết EURO qua cái nhìn của PDV Khang Nguyễn

FOOTBALL COMES R(H)OME 

Bài viết của Phiên dịch viên Khang Nguyễn

Ảnh: Vietnamplus.vn

Tôi muốn mở đầu bằng một bài hát Anh – một giai điệu day dứt “Những bông hoa đi đâu hết cả rồi? – Where have all the flowers gone?”, và diễn dịch cho đúng bối cảnh trận chung kết rạng sáng nay thì… All the roads lead to Rome – đường nào cũng về La Mã. (đương nhiên có những con đường khó đi hơn những con đường khác, ví dụ như khi đội bóng áo xanh da trời Azzurri đã bị dẫn trước ở hiệp 1!).

Một chút xíu về chữ Azzuri – một từ mà tiếng Anh cũng có nhưng viết khác chút: azure, được giải thích là “sky blue” – màu trời xanh không áng mây. Màu xanh hôm nay đầy bản lĩnh kinh nghiệm và đã chứng tỏ sự vượt trội trước sức trẻ của Tam sư (Italian experience prevailed over The Three Lions’ youth) và giúp họ nâng cao chiếc cúp vô địch (lifting the trophy for the first time since 1968)

Trước trận đấu thì HLV Gareth Southgate đã trầm ngâm phát biểu là còn một trở ngại quá lớn - “one more massive hurdle to conquer”, đó là đội bóng thiên thanh, đội đã bất bại trong 33 trận (a team that are unbeaten in 33 games).

Đội trưởng Anh Harry Kane đã tự mô tả như sau: “We got there when it mattered. One more game to go at home.” (Chúng tôi đã thắng những lúc cần thắng, và chỉ còn một trận nữa, mà lại đấu trên sân nhà.)

Các cầu thủ Ý bước vào trận đầy tự tin (return to England’s national stadium full of confidence): “It will be on us to put them under pressure.” như lời Roberto Mancini – vâng, chúng tôi chứ còn ai vào đây, mới có thể tạo áp lực cho đội Anh.

Ảnh: Vnexpress.net

Sau trận đấu thì ai cũng có thể là huấn luyện viên, và cuộc tranh cãi không hồi kết (the inconclusive debate) về việc vì sao HLV Southgate lại đưa cầu thủ trẻ vào chỉ để đá penalty (brought on specifically to hit penalties), để rồi tuổi đôi mươi của họ đã không vượt qua được cầu thủ xuất sắc của một đội ngũ kinh nghiệm (veteran players) – thủ môn Gianluigi Donnarumma.

Nói như câu ngạn ngữ Pháp thì “Với chữ Nếu, người ta có thể bỏ cả Paris vào một cái chai” ("Juste un mot, si, on peut mettre Paris en bouteille").

Là một người học tiếng Anh, yêu thích tiếng Anh và bóng đá (tất nhiên rồi!), tôi vẫn nhìn một cách khách quan mà nói rằng Southgate có vẻ như thắng về chiến thuật ở đầu trận (won the early tactical battle.) Các cầu thủ đã giữ khoảng cách đội hình (cleared their lines), giữ cái đầu lạnh (cleared their heads), cho đến khi họ lùi quá sâu (deep-lying England defence) và chấp nhận chống đỡ (absorb the pressure) để tìm cơ hội phản công (hit on the counter).

Bàn thắng đến theo kiểu phối hợp như sau: Harry Kane đưa bóng qua phải (swept the ball wide to the right), rồi Kieran Trippier chỉnh bóng và phát cho hậu vệ cánh (full back) Shaw, người đã chạm tinh tế vào quả bóng (met the ball sweetly) và đưa bóng vào lưới (crashed it home in).

Cú volley gọn gàng đưa bóng vào lưới Italy khiến cổ động viên Anh phiêu diêu trong trạng thái siêu thực (sent an already rocking Wembley into ecstasy), hay có thể diễn tả cách khác là làm sân Wembley rung chuyển (rocked Wembley to its foundations).

1-0, bàn thắng trong top những bàn thắng nhanh nhất Euro (EEFA European Championship's fastest goal) đưa Tam Sư vượt lên ngay khi đồng hồ mới chỉ con số 2 phút (lead before two minutes had passed).

Thêm vào đó là dàn tiền vệ quá hay của Anh (England's midfield with Rice and Phillips are too good", và còn chơi pressing đến mức bóp nghẹt hàng tiền vệ (they press and squeeze so well) như lời huyền thoại bóng đá, thiên thần tóc vàng Klinsmann (German legend Jürgen Klinsmann) bình luận.

Các thống kê sau trận cho thấy sau khi Italy hoàn hồn (eventually steadied themselves) và giữ bóng nhiều hơn (enjoyed prolonged possession), tuy nhiên không có nhiều sáng tạo (lacking in ideas), và các tiền đạo Ý (forwards) có vẻ vô duyên – hay còn gọi là chân gỗ (were leaden footed).

Nói về cụm từ này thì khó mà tìm tương đương trong tiếng Việt và tiếng Anh, nên tôi tạm dịch chữ chân gỗ (với nghĩa “vụng về”) thành “leaden footed”.

Chiesa là mối đe dọa lớn nhất (Italy’s biggest dangerman) bùng nổ (burst into life) bên cánh và Declan Rice không theo kịp và đành nhìn Chiesa vượt qua (wriggled free) nhiều lần. Nhưng không may là sau đó anh buộc phải làm khán giả vì chấn thương (forced off through injury).

Phút 66, trong tình huống treo bóng vào vùng cấm địa (a corner was floated into the area), Marco Veratti đánh đầu dội cột (his header ricocheted off a post), và Bonucci xuất hiện từ đám đông (emerged from the crowd) đưa bóng vào lưới (sweep home). Ý đã gỡ hòa. (Italy drew level)

Hai hiệp phụ, rồi penalty shoot-out. Báo chí Anh đã mô tả bằng câu: “In the end, it was a familiar tale of woe for England from the spot” – Rốt cục thì đội Anh đã lại nếm trái đắng từ loạt luân lưu.
Và phần còn lại đã thuộc về lịch sử. Football is coming to Rome.

Saigon, 12 tháng 7 năm 2021.

Có phải tình cờ không, khi PDV Khang Nguyễn đã phiên dịch cho Ngày thiết kế Ý (Italian Design Day) trước trận chung kết?