Translators - Interpreters - Trainers in Vietnam

Đọc sách như là một cách tự rèn luyện

Phỏng vấn do Thịnh Ker thực hiện với Khang Nguyễn

Thịnh Ker: Anh từng tham gia phiên dịch trong rất nhiều hội thảo, nên tiếp xúc với nhiều các đoàn chuyên gia nước ngoài. Thế nên, việc hiểu biết về các nền văn hóa trên thế giới có vai trò quan trọng. Anh có thể cho biết, kiến thức anh tích lũy được chủ yếu thông qua việc đọc sách hay tìm hiểu trên internet?

Khang Nguyễn: Những điều tôi biết chủ yếu thông qua đọc sách, từ rất lâu trước đây. Tôi cảm ơn cha tôi vì đã tạo cho tôi thói quen đọc sách. Khi đọc sách, tôi đã có nhận xét rằng không thể hiểu theo ngôn từ theo nghĩa phổ thông, mà cần có sự ráp nối những thông tin lại với cái khung (big picture) đó. Nếu nói là tìm hiểu các nền văn hóa thì hơi rộng, tôi sẽ nói rằng đọc là hành động để hiểu những điều mà mình cho là cần thiết.

Thịnh Ker: Anh đã từng tham gia dự án dịch sách chưa ạ? Anh có nghĩ rằng: Một người chỉ cần giỏi ngoại ngữ là có thể dịch sách?

Khang Nguyễn: Tôi thường được yêu cầu thẩm định sách và biên tập cách dịch của một số sách. Việc giỏi ngoại ngữ là điều kiện cần, nhưng không phải là điều kiện đủ của công việc này.

Thịnh Ker: Chắc hẳn, anh thường đọc nhiều sách bằng tiếng Anh vì yêu cầu trong công việc. Anh có thể chia sẻ kinh nghiệm về việc đọc sách tiếng Anh thế nào là hiệu quả không?

Khang Nguyễn: Đọc sách tiếng Anh thì nên lấy ý chính trước khi chăm chú vào những cách viết hay dùng từ độc đáo. Một đoạn text trong sách khoa học đương nhiên không thể chỉ hiểu theo ngôn từ. Điều đó khiến chúng ta cần đọc rộng về đề tài, thì mới đủ nền tảng để hiểu, và sau đó đọc sách chuyên sâu thêm.

Thịnh Ker: Xin anh cho biết, thể loại sách anh thường đọc là gì? Tại sao anh lại chọn dòng sách đó?

Khang Nguyễn: Tôi thường đọc các loại sách khá “khó nhằn” như sách kỹ thuật hay tài liệu nghiên cứu, để phục vụ nhu cầu công việc phiên dịch cho các họi nghị quốc tế. Dĩ nhiên một cuộc đàm luận trong “âm thanh của sự im lặng” với Daniel Kahneman qua quyển “Thinking, Fast and Slow” chẳng hạn, vẫn rất thú vị.

Thịnh Ker: Anh có nghĩ rằng muốn giỏi ngoại ngữ thì cần giỏi tiếng mẹ đẻ hay không. Vậy việc đọc sách, theo anh, có tầm quan trọng thế nào trong việc hình thành tư duy ngôn ngữ? Việc đọc sách có thực sự cần thiết, hay chỉ cần đọc báo hay thông tin trên mạng là đủ?

Khang Nguyễn: Nhận thức của chúng ta về thế giới bắt đầu từ ngôn ngữ mẹ đẻ, cái vỏ tư duy. Đọc sách sẽ góp phần cung cấp tư duy logic, tư duy ngôn ngữ, kiến thức về nhiều thể loại. Thế nhưng ở đây có một vấn đề: nếu một người đọc những quyển sách không được viết cẩn thận, với ngôn ngữ phù hợp, thì sẽ bị phơi nhiễm cách viết tùy tiện. Cụ thể là chúng ta thấy nhiều người viết sai chính tả, lập luận ngụy biện, mà không hề nhận ra. Thông tin trên mạng là một ví dụ: nó xuất phát từ quá nhiều nguồn, nhiều người, viết vì nhiều mục đích và thậm chí từ nhiều cách hiểu khác nhau, nên người đọc không tỉnh táo dễ bị ảnh hưởng không tốt về nhiều mặt, trong đó có tư duy ngôn ngữ. Tôi vẫn cho rằng Internet có thể cung cấp vô cùng đầy đủ thông tin, với điều kiện người đọc phải có phương án tìm sách để đọc.

Thịnh Ker: Xin cảm ơn anh về cuộc trò chuyện này.

Vài nét về người phỏng vấn:

Thịnh Ker là bút danh của Quách Đình Đạt, người nghiên cứu về dịch thuật sách mảng văn học và triết học, hiện đang sống và làm việc tại Hà Nội, Việt Nam.