Translators - Interpreters - Trainers in Vietnam

Rất xa nhưng rất gần

Duy Lộc viết cùng Khang Nguyễn

Mùa đông lạnh giá năm 1985, nữ ca sĩ – nhạc sĩ Julie Gold đang sống vất vả tại thành phố New York, làm đủ mọi công việc theo kiểu “giật gấu vá vai”, bỗng nhận được món quà sinh nhật cha mẹ cô gởi từ quê nhà Philadelphia: đó là cây đàn piano cô thường sử dụng để học nhạc lúc còn nhỏ. Những người vận chuyển cây đàn piano đến căn hộ của cô kể rằng trời rất lạnh trên đường đi từ Philadelphia tới New York và đề nghị cô chờ một ngày rồi mới gõ lên những phím đàn để cho cây đàn bắt đầu làm quen với không gian ấm áp của chỗ ở mới.

Nữ nhạc sĩ Julie Gold

Ảnh: Nữ nhạc sĩ Julie Gold

Julie Gold rất sung sướng khi nhận được món quà mừng sinh nhật lần thứ 30 của cô và nôn nóng muốn đánh đàn ngay, nhưng cô cũng sợ làm hư đàn nên đã làm theo lời dặn của những người vận chuyển, suốt đêm chỉ ngồi lau chùi rồi hôn cây đàn. Ngày hôm sau, cô ngồi viết “From a distance” (Từ một khoảng cách), một ca khúc mà theo cô là nói về “sự khác biệt giữa vẻ bề ngoài và thực chất của mọi vật”.

From a distance the world looks blue and green, and the snow-capped mountains white.
From a distance the ocean meets the stream, and the eagle takes to flight.
From a distance, there is harmony, and it echoes through the land.
It’s the voice of hope, it’s the voice of peace, it’s the voice of every man.

Từ trên cao thì trái đất nhìn sẽ là màu xanh lá, xanh lơ và điểm xuyết với những khoảng màu trắng tinh khôi của những đỉnh núi quanh năm tuyết phủ (snow-capped mountain), nơi đại bàng tung cánh. Và đặc biệt là sự đồng điệu (harmony) của những tâm hồn tràn đầy hy vọng về sự yên bình sẽ vang vọng trên trái đất.

Ca sĩ Nanci Griffith

Ảnh: Ca sĩ Nanci Griffith

From a distance we all have enough, and no one is in need.
And there are no guns, no bombs, and no disease, no hungry mouths to feed.
From a distance we are instruments marching in a common band.
Playing songs of hope, playing songs of peace. They’re the songs of every man.
God is watching us. God is watching us from a distance.

Thực chất bài hát có nhiều điểm tương đồng với những ước mơ của John Lennon trong Imagine, một thế giới của người mơ mộng khi không còn những cuộc sống cơ hàn (hungry mouths to feed), nơi mà mỗi con người là một phần tạo nên tiếng nói chung của nhân loại (instruments in a common band). Các bạn lưu ý là “harmony, voice, echoes” ở đoạn trên và “instruments, band, songs” ở đoạn dưới là những thể hiện xuyên suốt bài hát của một ý tưởng duy nhất. Đây là thủ pháp liên tưởng ý nghĩa (association) trong phong cách viết.

From a distance you look like my friend, even though we are at war.
From a distance I just cannot comprehend what all this fighting is for.
From a distance there is harmony, and it echoes through the land.
And it’s the hope of hopes, it’s the love of loves, it’s the heart of every man.
It’s the hope of hopes, it’s the love of loves. This is the song of every man.

Nếu lùi lại một bước nhìn cho rõ, thì chúng ta khó mà hiểu được ý nghĩa (comprehend) của những cuộc xung đột (war, fighting), vì rằng chúng ta đều là thành viên của nhân loại trên thế giới này (through the land).

Julie Gold kể rằng sau khi cô hát và thu âm bản demo ca khúc “From a distance”, một người bạn thân của cô là nữ nhạc sĩ Christine Lavin rất yêu những giai điệu của nó nên đã gởi bản demo cho nữ ca sĩ Nanci Griffith. Nanci Griffith rất yêu thích “From a distance” nên quyết định thu âm ngay và từ ấy ca khúc này trở thành bài hát nổi tiếng nhất ở Ireland, được các fan của Nanci Griffith ở khắp nơi trên thế giới yêu thích.

Ca sĩ Bette Midler

Ảnh: Ca sĩ Bette Midler

Năm 1990, khi cuộc Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất vừa bùng nổ, nữ ca sĩ Bette Midler đã hát lại “From a distance” và nó đã ngay lập tức trở thành một ca khúc được rất nhiều người yêu thích. Sự thể hiện xuất sắc của Bette Midler đã giúp cho nữ nhạc sĩ Julie Gold nhận được một giải Grammy ở hạng mục “Ca khúc của năm” và quân đội Mỹ còn trao tặng cho Bette Midler giải thưởng Minute Man vì bài hát của cô đã giúp nâng cao tinh thần binh lính Mỹ trong cuộc chiến vùng Vịnh.

Ca khúc “From a distance” với giọng hát Bette Midler:

Phiên bản của Bette Midler đã thành công vượt bậc như thế nhưng phiên bản mà cơ quan NASA cho các phi hành gia trên tàu con thoi nghe lại là phiên bản của Nanci Griffith. (bài hát này rất phù hợp để nghe từ một khoảng không gian vài trăm dặm phía trên cầu vồng – over the rainbow – phải không?)

Ca khúc “From a distance” với giọng hát Nanci Griffith: